Schermgebruik en je kind: waarom jouw aandacht belangrijk is

Even iets opzoeken, snel een berichtje beantwoorden, dat mooie moment vastleggen waarop je kind de eerste stapjes zet of even scrollen uit gewoonte. Schermen zijn onderdeel van ons dagelijks leven. Ook als je samen bent met je kind. Maar juist die momenten samen zijn belangrijk voor het contact tussen jou en je kind. Denk aan samen eten, voorlezen, spelen of een gesprekje tussendoor. Je kind zoekt dan verbinding met jou. 

Wat zegt onderzoek over smartphonegebruik van ouders?

Recent onderzocht Tilburg University wat er gebeurt als ouders hun aandacht verdelen tussen hun kind en hun smartphone. In het onderzoek speelden moeders met hun baby en keken tussendoor steeds kort op hun telefoon. De baby’s raakten daardoor zichtbaar van streek. Na meerdere onderbrekingen hadden sommige baby’s zelfs moeite om weer tot rust te komen, ook toen het contact tussen moeder en kind weer was hersteld. Nadat de baby weer echte aandacht en interactie kreeg, herstelde het contact weer. 

Waarom is aandacht belangrijk voor jonge kinderen?

Als ouder en kind elkaar aankijken, met elkaar praten of elkaar liefdevol aanraken, stemmen hun hersenen op elkaar af. Dat betekent dat dezelfde hersengebieden ongeveer tegelijk actief worden. Dit heet brain-to-brain synchrony. In het onderzoek was te zien dat deze afstemming tussen moeder en kind afnam op de momenten dat de moeder aandacht had voor haar telefoon. Toen de baby weer aandacht kreeg, was het contact hersteld en kwam de verbinding ook weer terug. Dat laat zien hoe belangrijk aandacht en interactie zijn voor jonge kinderen. 

Waarom wil je kind zich zien en gehoord voelen? 

Als je op je telefoon kijkt, ben je even met iets anders bezig. Dat is logisch, maar voor je kind voelt dit soms alsof je het contact onderbreekt. Zeker jonge kinderen begrijpen nog niet goed waarom je aandacht ineens ergens anders is. Je kind zoekt contact op allerlei manieren. Door iets aan te wijzen. Door te brabbelen. Door naar je te lachen. Of door iets te vertellen. Eigenlijk vraagt je kind dan: “Kijk je mee?” of “Luister je naar mij?” Als jij reageert, voelt je kind zich gezien en gehoord, en dat geeft vertrouwen. 

Hoe helpt aandacht bij de taalontwikkeling van je kind?

Aandacht en interactie zijn ook belangrijk voor zowel de sociaal-emotionele als de taalontwikkeling van je kind. Je kind leert tijdens de momenten samen namelijk nieuwe woorden, emoties en sociale vaardigheden. Zo ontwikkelt je kind zich ook in contact met anderen. Ook zijn of haar zelfvertrouwen groeit door interactie. Voor baby’s en dreumesen is dit extra belangrijk. Zij leren veel door je gezicht, je stem en je reactie. Een glimlach, oogcontact of een rustig antwoord helpt je kind om contact te maken en de wereld beter te begrijpen. 

Hoe ga je bewust om met schermgebruik als ouder?

Reageer je even niet omdat je op je telefoon kijkt? Dan kan dat voor je kind voelen als een echte onderbreking van contact. Dat kan frustratie oproepen. Het betekent niet dat één moment direct schadelijk is. Wel laat het zien hoe belangrijk bewuste aandacht is. Schermen zijn onderdeel van onze maatschappij. Ze zijn handig en horen bij deze tijd. Het gaat dus niet om verbieden, maar om balans. Vooral op de momenten die draaien om contact, helpt het om je kind bewust aandacht te geven. Bijvoorbeeld tijdens het spelen, eten, voorlezen of een gesprekje tussendoor. Juist in die kleine momenten zit veel waarde. Je hoeft er niets groots van te maken. Even kijken naar wat je kind aanwijst. Reageren op een geluidje of woord. Benoemen wat je kind ziet, voelt of ervaart is soms al genoeg. Zo wordt een gewoon moment een waardevol contactmoment. 

Hoe stimuleert Kibeo taalontwikkeling?

Ook bij Kibeo weten we hoe belangrijk aandacht, taal en interactie zijn. Daarom werken we met Taalrijk: Kibeo’s eigen taalprogramma. In dit programma staan communicatie en taalrijke interacties centraal. Onze pedagogisch professionals maken bewust contact met je kind. Ze luisteren, kijken en reageren op wat je kind laat zien, zegt of voelt. Zo krijgt je kind de ruimte om taal te ontdekken en zich verder te ontwikkelen. 

Dat doen we bijvoorbeeld door: 

• oogcontact te maken en aandachtig te luisteren 
• te reageren op signalen zoals huilen, lachen, oogcontact, zoeken en wijzen 
• open vragen te stellen 
• te benoemen wat je kind ziet, voelt en ervaart 
• samen te spelen en taal toe te voegen 
• een taalrijke omgeving te bieden met boeken, liedjes en ontwikkelmateriaal
  

Of het nu gaat om een kort gesprekje tussendoor, een kringmoment of samen een boek lezen: het draait altijd om interactie. Je kind leert taal niet alleen door woorden te horen, maar vooral door samen te beleven.